echo ve printf
metin çıktısı

# temel kullanım
echo "Merhaba dünya"
Merhaba dünya

# -n: sona newline ekleme
echo -n "Bitti: "
echo "tamam"
Bitti: tamam

# -e: escape dizilerini yorumla (bash built-in)
echo -e "Satır1\nSatır2\tSekme"
Satır1
Satır2	Sekme

# -E: escape dizilerini yorumlama (varsayılan, ama açık yazmak güvenli)
echo -E "Bu \n gerçek backslash-n"
Bu \n gerçek backslash-n

# değişken genişletme (çift tırnak içinde)
isim="Ali"
echo "Merhaba, $isim"
Merhaba, Ali

# değişken genişletme kapatmak (tek tırnak)
echo 'PATH değeri: $PATH'
PATH değeri: $PATH

# yaygın escape dizileri (-e gerektirir)
echo -e "\n"      # yeni satır
echo -e "\t"      # yatay sekme
echo -e "\\"      # gerçek backslash
echo -e "\a"      # alarm (bip sesi)
echo -e "\r"      # satır başı (carriage return)
echo -e "\e"      # ESC karakteri (= \033 = \x1b)

# ANSI renk kodları
# \e[RENKm ... \e[0m  →  ESC [ KOD m
echo -e "\e[31mKırmızı\e[0m"          # ön plan kırmızı
echo -e "\e[32mYeşil\e[0m"            # ön plan yeşil
echo -e "\e[1;33mKalın Sarı\e[0m"    # kalın + sarı
echo -e "\e[44mMavi arka plan\e[0m"  # arka plan mavi

# renk değişkenlerle script'te kullanım
RED='\e[31m'
GRN='\e[32m'
YLW='\e[33m'
RST='\e[0m'

echo -e "${RED}HATA${RST}: dosya bulunamadı"
echo -e "${GRN}TAMAM${RST}: işlem başarılı"
echo -e "${YLW}UYARI${RST}: disk dolmak üzere"

# temel sözdizimi: printf FORMAT [ARG...]
printf "Merhaba\n"
Merhaba

# %s: string argümanı
printf "İsim: %s\n" "Ali"
İsim: Ali

# %d: onluk tam sayı
printf "Yaş: %d\n" 30
Yaş: 30

# %f: ondalık sayı (varsayılan 6 basamak)
printf "Pi: %f\n" 3.14159
Pi: 3.141590

# birden fazla argüman — format tekrar edilir
printf "Öğe: %s\n" "elma" "armut" "kiraz"
Öğe: elma
Öğe: armut
Öğe: kiraz

# %x: onaltılık, %o: sekizlik
printf "Hex: 0x%x   Oktal: 0%o\n" 255 255
Hex: 0xff   Oktal: 0377

# %% gerçek yüzde işareti
printf "Doluluk: %d%%\n" 87
Doluluk: 87%

# %Ns: N karakter genişliğinde, sağa hizalı
printf "%10s | %5s\n" "isim" "yaş"
printf "%10s | %5d\n" "Ali" 30
printf "%10s | %5d\n" "Zeynep" 25
      isim |   yaş
       Ali |    30
    Zeynep |    25

# %-Ns: sola hizalı (eksi işareti)
printf "%-10s | %-5d\n" "Ali" 30
Ali        | 30   

# %0Nd: sıfır dolgulu tam sayı
printf "%05d\n" 42
00042

# %.Nf: N basamak hassasiyet
printf "%.2f\n" 3.14159
3.14

# %N.Mf: toplam genişlik N, hassasiyet M
printf "%8.2f\n" 3.14159
    3.14

# + işareti: pozitif sayılarda + göster
printf "%+d %+d\n" 42 -42
+42 -42

# hex büyük harf, 0x prefix ile
printf "0x%08X\n" 4294967295
0xFFFFFFFF

# basit tablo başlığı + ayırıcı
printf "%-20s %8s %10s\n" "Dosya" "Boyut" "İzin"
printf "%-20s %8s %10s\n" "--------------------" "--------" "----------"

# dosya listesi tablosu
while IFS= read -r dosya; do
    boyut=$(stat -c "%s" "$dosya")
    izin=$(stat -c "%A" "$dosya")
    printf "%-20s %8d %10s\n" "$dosya" "$boyut" "$izin"
done < <(find . -maxdepth 1 -type f)

# sayaçlı sıralama (001, 002 ...)
i=1
for isim in "Ali" "Büşra" "Cem"; do
    printf "%03d) %s\n" "$i" "$isim"
    i=$(( i + 1 ))
done
001) Ali
002) Büşra
003) Cem

# ilerlemé çubuğu simulasyonu
for i in $(seq 1 10); do
    printf "\rİşleniyor: %3d%%" $(( i * 10 ))
    sleep 0.2
done
printf "\nTamamlandı.\n"

# dosyaya yönlendirme (printf çıktısı dosyaya da gider)
printf "%-10s %s\n" "ad" "soyad" "Ali" "Yılmaz" > rapor.txt

# CSV üretmek: virgüllü format
printf "%s,%s,%d\n" "ad" "şehir" "yaş"
printf "%s,%s,%d\n" "Ali" "İstanbul" 30
printf "%s,%s,%d\n" "Büşra" "Ankara" 25
ad,şehir,yaş
Ali,İstanbul,30
Büşra,Ankara,25

# Sorun 1: -e davranışı shell'e göre değişir
# bash built-in echo: -e çalışır
# dash (/bin/sh): echo -e çalışmaz, "-e" metni basar
# /bin/echo: sistem bağımlı

# /bin/sh (dash) ile şu çıktı verir:
#!/bin/sh
echo -e "satır1\nsatır2"
-e satır1\nsatır2    ← YANLIŞ, escape yorumlanmadı

# Çözüm: printf kullan
printf "satır1\nsatır2\n"
satır1
satır2

# Sorun 2: - ile başlayan değişken argüman olarak yorumlanır
msg="-n önemli mesaj"
echo $msg     # "-n" flag olarak yorumlanır, newline silinir
önemli mesaj   ← sonra cursor aynı satırda kalır

# Çözüm: -- ile flag işlemini kapat
echo -- $msg    # bash'ta -- çalışmaz! printf kullan
printf "%s\n" "$msg"
-n önemli mesaj

# Sorun 3: xsi (bash'ta $'...' sözdizimi)  
# bash'a özgü, taşınabilir değil
echo $'\t Sekme ile başlar'   # bash'ta çalışır
# ama sh/dash/zsh'ta farklı davranabilir

# Taşınabilir renk: tput kullan
RED=$(tput setaf 1)
RST=$(tput sgr0)
printf "%sHATA%s: mesaj\n" "$RED" "$RST"

# ✓ İnteraktif hızlı debug
echo "$degisken"

# ✓ Script'te string bas
printf "%s\n" "$degisken"

# ✓ Hata mesajı → stderr
printf "HATA: %s\n" "$mesaj" >&2

# ✓ Biçimlendirilmiş sayı
printf "%.2f MB\n" "$boyut"

# ✓ Sıfır dolgulu sayaç
printf "%04d\n" "$sayac"

# ✗ Script'te -e ile escape (taşınabilir değil)
echo -e "satır1\nsatır2"

# ✗ Tırnaksız değişken
echo $degisken

# echo
echo "metin"               # newline ile bas
echo -n "metin"            # newline ekleme
echo -e "sat1\nsat2"       # escape yorumla (bash)

# printf
printf "%s\n" "metin"       # string bas
printf "%d\n" 42           # tam sayı
printf "%.2f\n" 3.14       # 2 basamak float
printf "%05d\n" 7          # 00007
printf "%-10s %s\n" "sol" "sağ"  # sütun hizala
printf "%s\n" "$mesaj" >&2  # stderr'e

# ANSI
printf "\e[31mKırmızı\e[0m\n"
printf "\e[32mYeşil\e[0m\n"
printf "\e[1;33mKalın Sarı\e[0m\n"