diff, patch ve checksums
fark ve bütünlük doğrulama

# Temel kullanım
diff eski.txt yeni.txt

# Unified format (en yaygın, git de kullanır)
diff -u eski.txt yeni.txt

--- eski.txt    2026-01-10 12:00:00
+++ yeni.txt    2026-01-10 12:05:00
@@ -3,4 +3,5 @@
 değişmeyen satır
-silinen satır
+eklenen satır
+başka eklenen
 değişmeyen satır

# Çıkış kodu: 0 = aynı, 1 = farklı, 2 = hata
diff -q a.txt b.txt && echo "Aynı" || echo "Farklı"

# Varsayılan format (normal/geleneksel)
diff a.txt b.txt

# Unified format: bağlam satırlarıyla (git diff gibi)
diff -u a.txt b.txt

# Bağlam satırı sayısı: -U N (varsayılan 3)
diff -U5 a.txt b.txt     # 5 bağlam satırı
diff -U0 a.txt b.txt     # bağlam yok (sadece değişen)

# Side-by-side karşılaştırma
diff -y a.txt b.txt
diff -y --width=120 a.txt b.txt

# Büyük/küçük harf duyarsız
diff -i a.txt b.txt

# Boşluk değişikliklerini yoksay
diff -w a.txt b.txt      # tüm boşlukları yoksay
diff -b a.txt b.txt      # ardışık boşluk farkını yoksay
diff -B a.txt b.txt      # boş satır farkını yoksay

# Sadece farklı mı sorusu (sessiz, çıkış kodu ile)
diff -q a.txt b.txt

# Renkli diff (colordiff yüklüyse)
colordiff -u a.txt b.txt

# Dizin karşılaştırma
diff -r dizin_A/ dizin_B/

# Unified + özyinelemeli
diff -ru dizin_A/ dizin_B/

# Sadece hangi dosyalar farklı/eksik (içerik değil)
diff -rq dizin_A/ dizin_B/
Files dizin_A/config.yaml and dizin_B/config.yaml differ
Only in dizin_B/: yeni_dosya.txt

# .git ve node_modules'ı hariç tut
diff -rq --exclude='.git' --exclude='node_modules' A/ B/

# --exclude-from: liste dosyası kullan
diff -r --exclude-from=.diffignore A/ B/

# Patch olarak kaydet (tüm dizin)
diff -ru eski/ yeni/ > degisiklikler.patch

# Yama oluştur
diff -u eski.txt yeni.txt > degisiklik.patch

# Yamayı uygula
patch eski.txt degisiklik.patch
patching file eski.txt

# Stdin'den uygula
patch eski.txt < degisiklik.patch

# Dizin yaması (diff -ru çıktısı)
patch -p1 < degisiklikler.patch   # a/ b/ prefixleri kaldır
patch -p0 < degisiklikler.patch   # prefix kaldırma

# Kuru çalıştırma (gerçekten uygulamadan test et)
patch --dry-run -p1 < degisiklikler.patch

# Geri al (ters uygula)
patch -R eski.txt < degisiklik.patch

# Temel karşılaştırma
cmp dosya_a dosya_b
dosya_a dosya_b differ: byte 42, line 3

# Aynıysa sessiz, farklıysa haber ver
cmp -s a b && echo "Aynı" || echo "Farklı"

# Tüm fark noktalarını listele
cmp -l dosya_a dosya_b
 42 101  63      # byte konumu, oct_A, oct_B

# Binary dosya farkı (image, binary)
cmp image_v1.bin image_v2.bin

# N byte'tan sonra karşılaştırmayı durdur
cmp -n 1024 a.bin b.bin  # sadece ilk 1024 byte

# diff vs cmp: metin için diff, binary için cmp
diff a.txt b.txt    # metin: satır farkını göster
cmp  a.bin b.bin    # binary: byte konumunu göster

# Karma hesapla
sha256sum dosya.iso
a7c3d8f1e2b456789abcdef0123456789abcdef0123456789abcdef01234567  dosya.iso

md5sum dosya.tar.gz
d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e  dosya.tar.gz

# Birden fazla dosya
sha256sum *.tar.gz > SHA256SUMS

# Doğrula (SHA256SUMS dosyasındaki tüm karmaları kontrol et)
sha256sum --check SHA256SUMS
dosya1.tar.gz: OK
dosya2.tar.gz: OK
dosya3.tar.gz: FAILED

# Sadece başarısızları göster
sha256sum --check --quiet SHA256SUMS

# Stdin'den karma
echo -n "merhaba" | sha256sum

# md5sum aynı arayüz
md5sum --check MD5SUMS

# SHA-1 (git'te kullanılır, artık güvensiz kabul edilir)
sha1sum dosya.txt

# SHA-256 (en yaygın güvenli seçim)
sha256sum dosya.txt

# SHA-512 (daha güçlü, büyük sunucularda hızlı)
sha512sum dosya.txt

# BLAKE3 (en hızlı, modern güvenlik) — b3sum gerekli
b3sum dosya.txt
b3sum --check B3SUMS

# openssl dgst ile herhangi bir algoritma
openssl dgst -sha256 dosya.txt
openssl dgst -sha512 dosya.txt
openssl dgst -md5 dosya.txt    # md5sum alternatifi

# xxhsum (checksum, güvenlik DEĞİL, hız için)
xxhsum buyuk_dosya.tar.gz     # hızlı bütünlük kontrolü

# production.yaml'ı staging ile karşılaştır (boşluk yoksay)
diff -u -w config/staging.yaml config/production.yaml

# İndirilen ISO'nun orijinalliğini doğrula
wget https://example.com/ubuntu.iso
wget https://example.com/SHA256SUMS

sha256sum --check SHA256SUMS
ubuntu.iso: OK

# Deploy öncesi anlık görüntü
diff -rq --exclude='*.log' /etc/myapp/ /etc/myapp/ > /dev/null
sha256sum /etc/myapp/*.conf > pre_deploy.sums

# Deploy sonrası: ne değişti?
sha256sum --check pre_deploy.sums 2>&1 | grep 'FAILED'

# Değişikliği patch olarak oluştur
diff -u orijinal/dosya.c benim/dosya.c > duzeltme.patch

# Yamanın uygulanabilir olduğunu test et
patch --dry-run -p1 < duzeltme.patch
checking file dosya.c

# Uygula
patch -p1 < duzeltme.patch

# İki versiyonu karşılaştır, sadece farklıysa güncelle
if ! diff -q /etc/nginx/nginx.conf nginx.conf.new >/dev/null; then
  cp /etc/nginx/nginx.conf /etc/nginx/nginx.conf.bak
  cp nginx.conf.new /etc/nginx/nginx.conf
  nginx -s reload
fi