tr ve wc
dönüştür ve say

# Büyük harfe çevir
echo "merhaba dünya" | tr 'a-z' 'A-Z'
MERHABA DÜNYA

# Satır sayısı
wc -l /etc/passwd
42 /etc/passwd

# Kelime sıklığı: kelimelere böl, say, sırala
tr -cs 'A-Za-z' '\n' < metin.txt | tr 'A-Z' 'a-z' | \
  sort | uniq -c | sort -rn | head -10

# Küçük → büyük harf
tr 'a-z' 'A-Z' < dosya.txt

# Büyük → küçük harf
tr 'A-Z' 'a-z' < dosya.txt

# Boşlukları alt çizgiye dönüştür
echo "merhaba dünya" | tr ' ' '_'
merhaba_dünya

# Virgülleri sekmeye (CSV → TSV)
tr ',' $'\t' < data.csv

# Satır sonlarını boşluğa (çok satırı tek satıra)
tr '\n' ' ' < liste.txt

# Birden fazla karakter eşleme
tr 'aeiou' 'AEIOU' < dosya.txt   # sadece ünlüleri büyüt

# Özel karakterler: \n \t \r \\ gibi kaçış dizileri
tr '\r\n' '\n\n' < windows.txt  # CRLF → LF
tr '\r' ''  < windows.txt       # \r kaldır (dikkat: SET2 boş olmaz)
tr -d '\r' < windows.txt       # \r sil (-d ile doğrusu)

# Rakamlara sil
echo "abc123def456" | tr -d '0-9'
abcdef

# Noktalama ve özel karakterleri sil
tr -d '[:punct:]' < metin.txt

# Satır sonlarını sil (hepsini tek satıra)
tr -d '\n' < dosya.txt

# -s: ardışık boşlukları tek boşluğa sıkıştır
echo "a    b    c" | tr -s ' '
a b c

# Birden fazla satır sonunu tek satır sonuna (boş satırları kaldır)
tr -s '\n' < dosya.txt

# -d ve -s birlikte: önce sil, sonra sıkıştır
tr -ds '0-9' ' ' < dosya.txt   # rakamları sil, boşlukları sıkıştır

# -c ile tamamlayıcı: sadece harf DEĞİL olanları sil
tr -cd 'A-Za-z\n' < dosya.txt  # harfler ve satır sonu dışını sil

# POSIX karakter sınıfları ([:sinif:] formatı)
tr '[:lower:]' '[:upper:]' < dosya.txt  # a-z → A-Z (locale'e uygun)
tr -d '[:digit:]' < dosya.txt           # tüm rakamları sil
tr -d '[:space:]' < dosya.txt           # boşluk karakterlerini sil
tr -d '[:punct:]' < dosya.txt           # noktalama işaretlerini sil
tr -cd '[:print:]\n' < dosya.txt       # yazdırılamaz karakterleri sil

# Hepsini göster: satır, kelime, byte
wc dosya.txt
  42  350 2840 dosya.txt
#  ^    ^    ^   ^ dosya adı
#  satır kelime byte

# Sadece satır sayısı
wc -l dosya.txt
42 dosya.txt

# Sadece kelime sayısı
wc -w dosya.txt

# Sadece byte sayısı
wc -c dosya.txt

# Sadece karakter sayısı (UTF-8'de byte ≠ karakter)
wc -m dosya.txt

# En uzun satır kaç karakter?
wc -L dosya.txt

# Stdin'den (dosya adı göstermez)
cat dosya.txt | wc -l

# Sadece sayıyı al (dosya adı olmadan)
wc -l < dosya.txt
42

# Çoklu dosya — alt toplam da gösterir
wc -l /var/log/*.log
  1234 /var/log/syslog
   567 /var/log/kern.log
  1801 total

# Sadece toplam (find + xargs)
find . -name '*.py' | xargs wc -l | tail -1

# Projedeki toplam kod satırı (yorumlar dahil)
find src/ -name '*.go' | xargs wc -l 2>/dev/null | tail -1

# Pipe'ta eleman sayısı
ls /usr/bin | wc -l          # /usr/bin'de kaç dosya var?
grep 'ERROR' app.log | wc -l  # kaç ERROR satırı var?
ps aux | grep 'python' | wc -l  # kaç python süreci çalışıyor?

# Dosya boyutunu byte yerine insan-okunur göster
wc -c < dosya.txt | numfmt --to=iec   # 2.8K gibi

# CRLF → LF (Windows satır sonu → Unix)
tr -d '\r' < windows.txt > unix.txt

# Veya sed ile (yerinde düzenleme)
sed -i 's/\r//' windows.txt

# Metni kelimelere böl: harf olmayan → satır sonu
# -c tamamlayıcı, -s sıkıştır: harfsiz → \n
tr -cs 'A-Za-z' '\n' < makale.txt \
  | tr 'A-Z' 'a-z' \
  | sort \
  | uniq -c \
  | sort -rn \
  | head -20

# Toplam satır
total=$(wc -l < script.sh)

# Boş olmayan satır sayısı
nonblank=$(grep -c '.' script.sh)

echo "Toplam: $total | Dolu: $nonblank | Boş: $((total - nonblank))"

# API'den dönen JSON'dan sadece sayısal değerleri çek
curl -s 'https://api.example.com/count' \
  | jq '.total' \
  | tr -d '"'         # tırnak işaretlerini sil

# Base64 decode + kontrol karakterleri temizle
echo "SGVsbG8=" | base64 -d | tr -cd '[:print:]'

# Dil bazında satır sayısı (Go projesi)
for ext in go html css js yaml; do
  count=$(find . -name "*.$ext" | xargs wc -l 2>/dev/null | tail -1 | awk '{print $1}')
  printf "%-6s %s satır\n" ".$ext" "$count"
done

.go    12453 satır
.html   3210 satır
.css     987 satır
.js     2100 satır
.yaml    456 satır