cat, tac, less — Bash Tools
Dosya içeriğini görüntülemenin üç yolu: cat hepsini bir anda döker, tac ters sırayla döker, less sayfalayarak gezmenizi sağlar. Küçük dosyalar için cat, büyük dosyalar için less.
curl — HTTP Debug Aracı — Bash Tools
İstek at, header ekle, body gönder, auth ayarla, timing ölç. curl'ü bilmek API hata ayıklamayı postman'dan hızlı yapar — ve betiklenebilir.
cut, paste, column — Bash Tools
Yapılandırılmış metin dosyalarında sütun seçmek ve yeniden düzenlemek için temel araçlar. cut sütunları keser, paste dosyaları yan yana yapıştırır, column düzgün hizalar.
df ve du — Bash Tools
Diskin nerede dolduğunu bulmak için iki araç. df dosya sistemlerinin toplam/kullanılan/boş alanını gösterir; du dizin ve dosyaların ne kadar yer kapladığını hesaplar.
diff, patch ve checksums — Bash Tools
İki dosya arasındaki farkı bul, o farkı yamayı olarak uygula ve dosya bütünlüğünü karma ile doğrula. diff, patch, cmp, md5sum, sha256sum — dosya karşılaştırmanın tam cephaneliği.
echo ve printf — Bash Tools
echo günlük kullanım için pratik, printf ise script'lerde güvenilir ve taşınabilir. Escape dizileri, ANSI renkleri, biçimlendirme ve tablo üretimi — ikisini de doğru yerde kullanmayı öğrenmek.
env, export, alias, history, source — Bash Tools
Kabuk değişkenleri ile ortam değişkenleri arasındaki fark, alias ile komut kısaltmaları, history ile komut geçmişi ve source ile script yükleme — günlük bash kullanımının çekirdeği.
find — Dosya Sistemi Sorguları — Bash Tools
find'ın temelini herkes bilir. Ama -prune, -exec {} +, xargs -0 ve mtime kombinasyonlarını bilerek kullanmak — bu rehberin konusu bu.
Unix Metin İşleme Üçlüsü — Bash Tools
grep filtreler, sed dönüştürür, awk programlar. Üçünü birlikte öğren — hangi durumda hangisine uzanacağını bilmek, her birini tek başına bilmekten daha değerli.
head ve tail — Bash Tools
Büyük dosyalarda sadece ihtiyacın kadarını göster. head ilk N satırı verir; tail son N satırı ve canlı log takibini (-f) sağlar. Birlikte dosyanın herhangi bir bölümünü okuma aracına dönüşürler.
ls, cp, mv, rm — Bash Tools
Günde yüzlerce kez kullandığınız dört komut — ama büyük çoğunluk gücün onda birini bile kullanmıyor. Renk, sıralama, güvenli silme, akıllı kopyalama ve yeni adlandırma hileleri burada.
mkdir, touch, ln, tree — Bash Tools
Dosya sistemi yapısını şekillendiren araçlar. mkdir ile dizin hiyerarşisi kur, touch ile dosya oluştur veya zaman damgası güncelle, ln ile hard ve sembolik link oluştur, tree ile görselleştir.
wget, ping, dig, ss, nc, ip — Bash Tools
Ağ sorunlarını çözmek ve ağla etkileşim için temel araçlar. Dosya indirme, bağlantı testi, DNS sorgulama, port durumu, soket iletişimi ve ağ arayüzü yapılandırması.
İzinler ve Sahiplik — Bash Tools
chmod, chown, umask, sudo. ls -l çıktısının her biti ne anlama gelir? SUID neden /usr/bin/passwd'ı güçlü kılar? SSH anahtarın neden 600 olmalı?
Süreç ve Sistem İzleme — Bash Tools
ps, top, kill, lsof — birinin adını bile bilmeden önce neden var olduklarını anlarsın. Portu kim tutuyor, zombie neden oluşur, en çok RAM kim yiyor?
sort ve uniq — Bash Tools
Unix'te veri sıralama ve tekrar eden satırları yönetme. sort satırları sıralar; uniq ardışık tekrarları kaldırır — ikisi birlikte veri analizi ve log işleme için temel araç çiftidir.
SSH, SCP ve rsync — Bash Tools
Anahtar üretmekten ~/.ssh/config alias'larına, tünel açmaktan mirror eşitlemeye — uzak sistemle dosya ve komut alışverişinin tam rehberi.
stat, file, hexdump — Bash Tools
Bir dosyanın ne olduğunu, ne zaman değiştiğini ve içinde ne olduğunu keşfetmek için üç araç. stat metadata, file içerik tür tespiti, hexdump/xxd ham byte görüntüleme.
free, uptime, uname, date — Bash Tools
Bir sistemi hızlıca tanımak için temel araçlar. RAM durumu, çalışma süresi, kernel versiyonu, işlemci bilgisi ve sistem zamanı — hepsi birkaç komutla.
Arşivleme ve Sıkıştırma — Bash Tools
tar tek başına sıkıştırmaz — birleştirir. gzip, xz, zstd sıkıştırır. İkisini birlikte ne zaman, nasıl kullanacağını ve ne zaman zip'e geçeceğini öğren.
tr ve wc — Bash Tools
İki küçük, tek amaçlı araç. tr karakterleri bire-bir dönüştürür veya siler — sed'in basit hali. wc satır, kelime ve byte sayar — pipeline'ın ölçüm noktası.
Unix Felsefesi: Küçük Araçları Birleştirmek — Bash Tools
Küçük araçları birbirine bağlamak — bu Unix'i Unix yapan şey. Pipe, tee, xargs, process substitution. Her biri tek başına sınırlı, hepsi birlikte güçlü.
which, whereis, type, locate — Bash Tools
"Bu komut nerede?", "Bu alias mı yoksa binary mi?" ve "Bu dosya sistemde var mı?" sorularına yanıt veren araçlar. Ayrıca realpath, basename, dirname ile yol manipülasyonu.